وظایف والدین در سال کنکور

در سال کنکور، علاوه بر میزان مطالعه داوطلب، تدریس معلم‌ها و نقش مشاور، والدین نیز تأثیر زیادی بر نتیجه کنکور دارند. در اصل، اگر سال‌های مطالعه برای کنکور را شبیه یک مثلث در نظر بگیریم، یک ضلع آن خود دانش‌آموز است. ضلع دیگر ابزارهای آموزشی مثل معلم و کتاب تست و مشاور و… هستند و ضلع سوم و مهم‌ترین ضلع والدین می‌باشد. در اصل، وظایف والدین در سال کنکور به قدری سنگین است و چنان نقش پررنگی دارند که اگر به خوبی عمل نکنند، می‌توانند تأثیر دو ضلع دیگر را به راحتی از بین ببرند. از این رو، در این مطلب سعی داریم تا نقش والدین در سال کنکور را مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم.

جایگاه والدین در سال کنکور

معمولاً پیدا کردن حد تعادل رفتاری در والدین کاری سخت و پیچیده است و طیف رفتار پدر و مادرها معمولاً به صورت صفر و یک می‌باشد. بسیاری از خانواده‌ها سخت‌گیری بیش از اندازه دارند، به‌طوری‌که انگار خودشان کنکور دارند، و برخی دیگر کاملاً بی‌تفاوت هستند و تقریباً نقشی در ساختار کنکوری فرزندشان ندارند.

جایگاه والدین در سال کنکور بسیار مهم است. اگر پدر و مادر نقش خود را به درستی ایفا نکنند، مشکلات زیادی به وجود می‌آید و بر اساس تحقیقات میدانی انجام‌شده، تمامی افرادی که در کنکور توانسته‌اند رتبه مطلوبی به دست آورند، دارای خانواده‌ای همدل بوده‌اند که به اندازهٔ کافی به وظایف خود در سال کنکور عمل کرده‌اند. در اینجا، برخی از مهم‌ترین نقش‌ها و وظایف والدین در سال کنکور را با هم مورد بررسی قرار می‌دهیم:

1)فقط پدر و مادر باشید

لطفاً در این سال حساس و مهم فقط پدر و مادر باشید. یعنی لازم نیست همپای فرزندتان درس بخوانید یا نقش روانشناس و مشاور درسی او را ایفا کنید. مثلاً اگر پدری مهندس است و در ریاضی و فیزیک مهارت دارد، نیازی نیست نقش معلم دانش‌آموز را بر عهده بگیرد. بلکه بهتر است در این مورد از یک دبیر دیگر کمک بگیرید. بنابراین، لطفاً در سال کنکور فقط پدر و مادر باشید و نقش دوست، معلم، روانشناس و مشاور را بر عهده نگیرید!

2) به جای تذکر دادن؛ خودتان الگو باشید

متأسفانه یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در سال کنکور تذکرات مداوم خانواده‌ها به دانش‌آموزان است. در اصل، می‌توان گفت مهم‌ترین نقش والدین در سال کنکور این است که به جای تذکر دادن، خودشان الگو باشند.

برای اجرای موفق این وظیفه والدینی در سال کنکور لازم نیست اگر فرزند شما از گوشی زیاد استفاده می کند به او تذکر دهید و یا گوشی او را توقیف نمایید. بلکه کافی است خودتان از گوشی کمتر استفاده کنید.

برای اجرای موفق این وظیفه والدینی در سال کنکور، لازم نیست اگر فرزند شما از گوشی زیاد استفاده می‌کند، به او تذکر دهید یا گوشی او را توقیف نمایید. بلکه کافی است خودتان از گوشی کمتر استفاده کنید.

گروه سنی نوجوان بسیار هوشمند است و یادگیری مشاهده‌ای می‌تواند مؤثر باشد. برای همین، اگر می‌خواهید تغییری ایجاد کنید، لطفاً از خودتان شروع کنید و نیازی به تذکر نیست.

3) ایجاد محیط گرم خانوادگی

این موضوع در سال کنکور اهمیت بسیار زیادی دارد. سعی کنید روزهای جمعه عصر به یک تفریح خانوادگی که باب میل فرزندتان هم باشد، اختصاص دهید و حتما شام را در کنار هم و در یک محیط صمیمانه میل کنید و در این زمان‌ها حرفی از کنکور و وضعیت درسی دانش‌آموز نباشد. به جای آن، می‌توانید یک زمان مشخص کنید و با فرزندتان به توافق برسید و در ارتباط با مسائل درسی با او صحبت کنید.

4) ایجاد محیط امن خانوادگی

تأثیر یک محیط امن و قابل پیش‌بینی می‌تواند تأثیر زیادی بر آرامش روان داوطلب داشته باشد و فردی که ذهنی آرام دارد، می‌تواند با کیفیت بالاتری مطالعه کند. بنابراین، بهتر است به شکلی رفتار کنید که همدل و همراه او باشید. در غیر این صورت، دانش‌آموز ممکن است منتظر فرصت باشد تا حواس شما پرت شود و به کار خودش مشغول شود، مثلاً به‌صورت پنهانی در اتاق خود با موبایل بازی کند یا بخوابد.

بنابراین، بهتر است یک والد همراه و همدل باشید تا فرزندتان بتواند در آرامش روانی کامل به مطالعه بپردازد.

5) منت نگذارید!!!!

یکی از نقش‌های والدین در سال کنکور این است که از منت گذاشتن به‌صورت جدی پرهیز کنند. این روش بر خلاف تصور که فکر می‌کنید موجب تلاش بیشتر می‌شود، تنها حس عذاب وجدان به همراه دارد. بنابراین، سعی کنید که اصلاً منت کارهایی که برای او انجام داده‌اید و هزینه‌هایی که کرده‌اید را بر سر او نگذارید.

6) تشویق به موقع

در ساختار شخصیت ما انسان‌ها، معمولاً نکات منفی برجسته‌تر از نکات مثبت هستند. اما نقش والدین در سال کنکور این است که تشویق به موقع داشته باشند. لطفاً کوچک‌ترین تلاش و پیشرفت فرزندتان را ببینید و به‌صورت کلامی آن‌ها را تشویق کنید. تشویق فیزیکی، مانند در آغوش گرفتن، نیز بسیار مؤثر است.

7) تاثیر مخرب مقایسه کردن!!!

تصور می‌کنید که اگر فرزند خود را با فردی در فامیل یا دوست صمیمی او مقایسه کنید، بیشتر انگیزه می‌گیرد و بیشتر تلاش می‌کند؟ این تصور کاملاً اشتباه است. مقایسه صرفاً موجب برانگیختن لجبازی در این گروه سنی می‌شود. فرزند شما در نوع خودش بی‌نظیر است و در هیچ برهه‌ای از زندگی او قابل مقایسه با دیگری نیست. او منحصر به فرد است. بهتر است این جملات را بارها و بارها تکرار کنید و دست از مقایسه کردن بردارید.

8) استرس نداشته باشید

در بسیاری از جلسات مشاوره، والدین به من می‌گویند که بسیار استرس دارند اما نمی‌گذارند دخترم یا پسرم متوجه شوند. والدین گرامی، فرزندان شما حس شما را متوجه می‌شوند، حتی اگر آن را بروز ندهید. سعی کنید آرام باشید، بر خدا توکل کنید و یک والد همراه و امن و همدل باشید. اگر استرس شما بیش از اندازه است، حتماً از یک روانشناس کمک بگیرید.

نقش های مخرب والدین در سال کنکور

تمامی موارد بالا بسیار مهم است و باید مورد توجه قرار گیرد. اما موضوعی مهم‌تر وجود دارد که آن را به‌صورت جداگانه مطرح می‌کنم. در اصل، مهم‌ترین نقش والدین در سال کنکور این است که همراه و همدل فرزند خود باشند. بی‌توجهی بیش از اندازه می‌تواند مخرب باشد. بسیاری از مواقع، رفتارها و اقدامات خانواده‌ها می‌تواند نقشی مخرب ایفا کند.

مثلاً خانواده‌ای انتظار دارد فرزندش ساعت 6 صبح مطالعه را شروع کند، در حالی که خود پدر و مادر تا ساعت 12 خواب هستند، مخصوصاً در روزهای تعطیل! اگر قرار است محیطی امن برای او ایجاد کنید، حتماً باید خودتان نیز بدون منت و با اشتیاق فراوان در کنار او باشید. در ادامه، چند نقش مخرب والدین در سال کنکور را با هم بررسی می‌کنیم:

1) مهمانی و نقش والدین در سال کنکور

این جمله را از والدین زیاد شنیده‌ایم که: «بچه اگر درس‌خوان باشد، هر جایی می‌تواند درس بخواند!» این یکی از مخرب‌ترین جملات والدین است. از این رو باید بدانید که در سال کنکور با اقوام خود قاطع باشید و از مهمانی زیاد رفتن و مهمانی گرفتن پرهیز کنید و محیطی آرام برای مطالعه ایجاد کنید.

2) بررسی نتایج آزمون ها ممنوع

بررسی و تحلیل نتایج آزمون‌های آزمایشی بر عهده مشاور درسی و یا مدرسه است. بنابراین، بهتر است شما نقش پدر و مادر داشته باشید و نه مشاور! بسیاری از مواقع، دانش‌آموزان از ترس والدین در نتایج آزمون خود دستکاری می‌کنند که این کار نتایج مخرب‌تری به همراه دارد.

3) خوشگذرانی والدین ممنوع

در نهایت نقش والدین تکمیل کننده نقش معلم و مشاور و خود دانش‌آموز می‌باشد. اگر فرد در یک محیط امن و همدل به مطالعه بپردازد، مسلما نتیجه بهترین حاصل می‌شود. اگر با توجه به نکات گفته شده هنوز نتوانسته‌اید نقش والدین در سال کنکور را به خوبی ایفا کنید حتما با یک مشاور روانشناس در ارتباط باشید.